Zanurzenie w historię i przyrodę nieistniejącej wsi łemkowskiej – Świerzowa Ruska
Jeśli lubisz spacery, które nie tylko pozwalają naładować akumulatory w otoczeniu przyrody, ale też wciągają w opowieści z przeszłości, Świerzowa Ruska to miejsce, które musisz odwiedzić. To nieistniejąca już wieś łemkowska, gdzie przeszłość zdaje się przenikać każdą ścieżkę, każdy kamienny krzyż i każdy skrawek zieleni.
Punkt przymiarki: zanurzenie w przeszłość
Spacerując ścieżką przyrodniczo-kulturową, dosłownie stąpasz po historii. Dawne cerkwisko, kamienne nagrobki porośnięte mchem, fragmenty fundamentów domów i stare drzewa owocowe opowiadają o ludziach, którzy niegdyś tworzyli tu swoje życie. Mimo że wieś opustoszała po Akcji Wisła w 1947 roku, jej duch wciąż unosi się w powietrzu.
Zatrzymaj się na chwilę przy tablicy informacyjnej opisującej Łemkowską chyżę – tradycyjny drewniany dom mieszkalno-gospodarczy. Wyobraź sobie codzienność w tej dolinie: dzieci bawiące się na łąkach, dym unoszący się z komina i ludzi pracujących w sadach.
Największe wrażenie robią jednak przydrożne krzyże i kapliczki – małe dzieła sztuki wyrzeźbione w kamieniu, które przetrwały próbę czasu. Większość z nich wyszła spod dłuta Wasyla Graconia z Bartnego – artysty, którego prace znane są na całej Łemkowszczyźnie. Każdy krzyż kryje w sobie historię: modlitwę, nadzieję, żałobę.
W zgodzie z naturą
Ścieżka prowadzi przez malowniczą dolinę potoku Świerzówka, gdzie można obserwować zjawiska erozji rzecznej, sukcesję wtórną i różnorodne zbiorowiska łąkowe. Warto przysiąść na jednej z ławek, wsłuchać się w szum potoku i dać się pochłonąć tej zielonej harmonii. Przyroda tutaj to mistrzyni w przywracaniu wewnętrznej równowagi.
Na trasie znajduje się osiem przystanków edukacyjnych, które pozwalają lepiej zrozumieć historię, kulturę i procesy zachodzące w dolinie. Możesz przy okazji zdobyć Magurską Odznakę Terenową – punkt kontrolny znajduje się właśnie na tej ścieżce.
Praktyczne wskazówki
Przed wyruszeniem w trasę pamiętaj, aby zaopatrzyć się w szczegółowy przewodnik po ścieżce oraz bilety wstępu do Magurskiego Parku Narodowego. Trasa jest oznakowana czerwoną skośną kreską na białym tle, więc łatwo się nią poruszać. Po deszczu może być nieco błotnista, więc solidne buty trekkingowe będą Twoim najlepszym przyjacielem.
Wytyczona trasa została podzielona na 8 przystanków:
- Wieś Świerzowa Ruska;
- Cerkwisko i cmentarz;
- Stary sad;
- Sukcesja wtórna;
- Budownictwo łemkowskie;
- Krzyże i kapliczki;
- Erozja rzeczna;
- Zbiorowiska nieleśne.
Każdy z nich oznaczono cyfrą, jednak na trasie nie znajdziemy opisu poszczególnych przystanków. Najlepiej zrobić zdjęcie początkowej tablicy i wracać do niej przy oznaczeniach na trasie.
CZAS PRZEJŚCIA
2h
DŁUGOŚĆ TRASY
ok. 5 km
SUMA PODEJŚĆ
95 m
Trasa idealna dla dzieci, bez wyraźnych wzniesień. Ani razu nie usłyszeliśmy „mamo, jestem zmęczony” lub „tato, ciężko pod górkę”.
Zaraz po lewej stronie od wejścia do wsi stała niegdyś szkoła, a dalej karczma i sklep. Dzisiaj można znaleźć tam tylko tablicę z wyrytą cyrylicą nazwą wsi.
Nieopodal na wzniesieniu znajdowała się cerkiew prawosławna pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela z 1894 roku. Obecnie po tak wspaniałej budowli pozostała tylko cebulasta kopułka inaczej zwana makowniczką. Przesiedlani mieszkańcy w 1945r zabrali ze sobą całe wyposażenie cerkwi.
W tym miejscu znajduje się również cmentarz, a w zasadzie jego pozostałość. Dzisiaj nieliczne nagrobki wyłaniają się z gąszczy roślinności która bezwględnie rości sobie prawa do tego terenu.
W ramach tworzenia ścieżki przyrodniczo-kulturowej powstało wiele mostków. Stanowią one nie lada atrakcję, a szczególnie dla małych zwiedzających którzy jeszcze nie zawracają sobie głowy historią tego miejsca.
Na ścieżce spotkać można sporo piwniczek, które są pozostałością po domostwach i gospodach. Jednak nie myślcie sobie, że o piwniczki można się potknąć. Są one nieco oddalone od wyznaczonej trasy, a przez zagospodarowanie terenu przez naturę mocno wkomponowały się w otaczający krajobraz. To co spotkać można na całej strasie to utrzymane w bardzo kiepsko stanie ruiny a nawet bardziej fundamenty i same piwniczki.
Resztę trzeba sobie niestety wyobrazić.
Magurska Odznaka Terenowa
Ścieżka przyrodniczo-kulturowa „Świerzowa Ruska” jest jedną z 9 tras wytyczonych przez Magurski Park Narodowy. Na każdej z 9 tras, ścieżek czy szczytów znajduje się pieczątka. Zebranie wszystkich upoważnia do odebrania odznaki terenowej. Świetna motywacja szczególnie dla najmłodszych uczestników pieszych wycieczek.
11 komentarzy
Legiano official site · 27/01/2026 o 12:07
What’s up, this weekend is nice designed for me, for the reason that this occasion i
am reading this great informative piece of writing here at my house.
Casino Warsaw oficjalna strona · 25/01/2026 o 12:11
Ridiculous quest there. What happened after? Take care!
Admiralbet strona kasyna · 24/01/2026 o 12:00
Hi there, I do believe your website could be having internet browser compatibility issues.
Whenever I look at your web site in Safari, it looks fine however, if opening in I.E., it’s
got some overlapping issues. I just wanted to provide you with
a quick heads up! Aside from that, excellent
site!
Blogabet platforma online · 23/01/2026 o 11:49
Hi Dear, are you actually visiting this web page regularly, if so after that you will absolutely
take good experience.
Casino Łódź Poland kasyno · 21/01/2026 o 12:10
If you wish for to improve your knowledge simply keep visiting this web page and be updated with the most recent information posted here.
www.wincasinowarszawapl.com · 19/01/2026 o 16:51
I was recommended this blog by my cousin. I’m not sure whether this
post is written by him as nobody else know such detailed
about my trouble. You are amazing! Thanks!
MostBet Poland kasyno · 18/01/2026 o 17:53
Wonderful items from you, man. I have be mindful
your stuff previous to and you’re simply extremely excellent.
I really like what you have got right here, really like what you’re saying and the best way during which you
are saying it. You are making it entertaining and you still care for to stay it smart.
I cant wait to read much more from you. This
is really a wonderful website.
https://www.casinokrakowpl.com/ · 18/01/2026 o 16:39
Hi there! Someone in my Myspace group shared this site with us so I came to check it out.
I’m definitely loving the information. I’m book-marking and will
be tweeting this to my followers! Exceptional blog and excellent design and
style.
https://www.malinapolska.com · 17/01/2026 o 13:18
I think that what you composed made a lot of sense. However, what about this?
suppose you were to create a awesome headline?
I ain’t suggesting your content is not good, however what if you added a post title that makes people desire more?
I mean Nieistniejąca wieś, która wciąż opowiada
swoje historie – odkryj Świerzową Ruską – Nieporanna Yoanna
is a little plain. You could look at Yahoo’s front page and note
how they write news titles to get people to
click. You might add a related video or a related picture or two to grab readers excited about everything’ve written. Just my opinion, it might bring your posts a little bit more interesting.
https://www.nvcasino-poland.net · 15/01/2026 o 17:14
Hi there, I believe your web site may be having web browser compatibility issues.
When I take a look at your web site in Safari, it looks fine however when opening in IE, it has some overlapping
issues. I merely wanted to give you a quick heads up!
Aside from that, wonderful site!
digital banking · 20/12/2025 o 22:22
I will right away grasp your rss feed as I can not find your email subscription hyperlink or
newsletter service. Do you’ve any? Please allow me recognise so that I
may subscribe. Thanks.