Nieznajowa – zapomniana wieś Beskidu Niskiego
Nieznajowa to nieistniejąca obecnie wieś łemkowska, położona w dolinie górnej Wisłoki i jej lewego dopływu Zawoi. Choć wsi tej już nie ma, to z pewnością należy do jednej z najbardziej znanych nieistniejących osad w Beskidzie Niskim.
Na początku wsi spotkamy symboliczne drzwi do wioski w Nieznajowej. Stoją one niczym pamiątka, pośrodku łąki, zachęcając do wejścia. Takie drzwi ustawiono także w innych nieistniejących już wsiach Beskidu Niskiego, aby zwrócić uwagę na historię tego terenu i uczcić jego mieszkańców.
Nieznajową charakteryzuje przede wszystkim klepana droga, duże łąki i rzeka, którą kilkukrotnie należy pokonać, aby przejść dalej. To wskazówka dla chcących się tam wybrać – zabierzcie odpowiednie obuwie.
Nam udało się bez problemu przejść rzekę po wystających z niej kamieniach, ponieważ stan wody był niski. Polecam również rower – nim bez problemów pokonacie wodę.
Zachęcam również do tego, aby tą rzekę pokonać, ponieważ to właśnie za nią znajdują się cmentarz i reszta przydrożnych krzyży oraz kapliczek.
Bilety do Nieznajowej
Nienznajowa to teren Magurskiego Parku Narodowego. Wejście do parku od 1.05 do 31.10 jest płatne.
Cennik:
- Bilet normalny – 6zł
- Bilet ulgowy – 4zł
- Do 7 r.ż. – bezpłatnie
Zaraz na początku ścieżki można dokonać zakupu biletów bo akurat znajduje się punkt sprzedaży. Jednak nie na wszystkich szlakach znajdują się kasy biletowe. W takim przypadku należy wcześniej zaopatrzyć się w bilet: czy to w Dyrekcji Magurskiego Parku Narodowego, poprzez stronę internetową, czy też SMSem:
SMS:
- BILET NORMALNY – SMS pod numer 7455 o treści DPMBILET (wielkość liter nie ma znaczenia)
- BILET ULGOWY – SMS pod numer 7255 o treści DPMBILET (wielkość liter nie ma znaczenia)
Po przesłaniu SMS otrzymujemy dwie informacje zwrotne:
– jedna potwierdzającą wysłanie SMS-a o podwyższonej płatności
– druga to bilet SMS z nadpisem MAGURSKIPN o następującym 18-znakowym kodzie:
Twój bilet to: U 201305210834CzCKH gdzie U lub N – oznaczają bilet ulgowy lub normalny
Historia wsi
Wieś istniała już w XVI wieku. Początkowo znajdowało się na tym terenie jedno gospodarstwo sołtysie i jedno kmiecie. Z czasem zabudowań było coraz więcej, a już w 1886 roku zanotowano 332 osoby zamieszkujące Nieznajową, wszyscy byli wyznawcami religii greckokatolickiej.
W czasie I wojny światowej przez Nieznajową przechodziły fronty oddziałów rosyjskich i węgierskich, co miało ogromne znaczenie dla historii tych terenów.
W 1927 roku doszło do schizmy i mieszkańcy przeszli na prawosławie. Warto zauważyć, że takie przypadki miały tu już miejsce jeszcze przed wojną.
Ok. 9 lat po schizmie, w 1936 roku, odnotowano tutaj głównie wyznawców prawosławnych oraz nielicznych grekokatolików, rzymskich katolików i wyznawców mojżeszowych.
W okresie międzywojennym istniała tutaj szkoła, posterunek policji, karczma, 2 sklepy oraz działały 2 tartaki. Nieznajowa była także lokalnym ośrodkiem targowym, a kupcy z okolicznych miasteczek regularnie przyjeżdżali do tej wsi.
A to ciekawe !
Ciekawostką jest to, że pod koniec XIX i na początku XX wieku Austriacy mieli w planach utworzenie połączenia kolejowego z Jasła przez Nowy Żmigród do Koniecznej i dalej do Górnych Węgier, czyli Bardejowa.
Wytyczona została nawet trasa, która miała przebiegać przez Nieznajową, a planowano tu dużą stację kolejową z obsługą pasażerów oraz urządzenia do obsługi lokomotyw. Niestety I wojna światowa przerwała te plany, ale na niektórych mapach trasa ta jest nadal zaznaczona. Pozostały po niej jedynie słupki przypominające o tych zamierzeniach.
Podczas II wojny światowej Nieznajowa nie była miejscem bezpośrednich walk, jednak Niemcy zainteresowali się nią w 1944 roku, z powodu toczących się walk w pobliskich Ciechani i Żydowskiem. Wioskę opuścili dopiero na początku 1945 roku.
W 1945 roku, wbrew własnej woli, mieszkańcy musieli wyjechać na Ukrainę. Po ich wysiedleniu, teren wsi został przejęty pod wypas owiec.
Pod koniec lat 70. XX wieku działał tu zakład karny, a więźniowie przyczynili się do zniszczeń obiektów sakralnych, w tym cerkwi. Obecnie kapliczki i krzyże są poddawane konserwacji i ogrodzone, a prace te wspiera Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Krzywa.
Ok. 500 metrów od ujścia Zawoi znajdują się pozostałości cmentarza łemkowskiego, na którym stoi kilkanaście nagrobków. Idąc przez wieś, napotkamy przydrożne kapliczki i krzyże.
Dawni mieszkańcy Nieznajowej oraz ich potomkowie regularnie odwiedzają rodzinne strony, przyjeżdżając na łemkowską Wartę organizowaną co roku w lipcu.
Nieznajowa stanowi obecnie atrakcję turystyczną. Szlak turystyczny biegnący przez wioskę jest doskonałym miejscem na spacer lub przejażdżkę rowerową.
Magurska Odznaka Terenowa
Nieznajowa jest jedną z 9 tras wytyczonych przez Magurski Park Narodowy. Każda z tych tras, ścieżek lub szczytów posiada pieczątki. Zebranie wszystkich upoważnia do odebrania odznaki terenowej, co stanowi świetną motywację, szczególnie dla młodszych uczestników pieszych wycieczek
Zapraszam Was do obejrzenia krótkiego materiału wideo z naszej wycieczki po Nieznajowej.
